arrow-rightemailfacebook-circlefacebookinstagramlinkedin-circlelinkedinsearchtelephonetwitter
01.09.2020

Prawo żądania „bycia zapomnianym”

Monika Matuszewska

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, czyli w skrócie RODO daje osobom fizycznym szereg uprawnień związanych z ich danymi gromadzonymi przez różne podmioty. Są to między innymi prawo dostępu do danych, do ich sprostowania lub ograniczenia przetwarzania, jednak jednym z najbardziej problematycznych jest prawo co wycofania zgody lub usunięcia danych osobowych tzw. „prawo do bycia zapomnianym”. Przetwarzanie danych osobowych może odbywać się w oparciu o różne podstawy prawne, natomiast w sytuacji, w której jedyną podstawą prawną przetwarzania danych osobowych jest zgoda, wycofanie jest równoznaczne z koniecznością usunięcia danych osobowych. Kwestia ta uregulowana została w art. 17 ust. 1 lit. b RODO.

Ponadto, można żądać usunięcia danych, gdy ich przetwarzanie nie jest już niezbędne dla celów w jakich zostały zebrane. Na przykład w sytuacji, gdy między stronami przestała obowiązywać umowa cywilnoprawna będąca podstawą świadczenia usług i wygasły wszystkie prawa i obowiązki z niej wynikające, w tym doszło do przedawnienia roszczeń.

Zgodnie z artykułem 21 RODO, osobie, której dane dotyczą przysługuje prawo do wyrażenia sprzeciwu. W takim przypadku administratorowi nie wolno przetwarzać danych takiej osoby, czyli w praktyce ma on obowiązek przestać wykorzystywać dane osobowe, których sprzeciw dotyczy, a nawet dane te usunąć. Takie sytuacje zachodzą szczególnie w przypadku gdy dane są gromadzone dla potrzeb marketingu bezpośredniego, a przetwarzanie odbywa się w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. f) czyli tzw. prawnie uzasadniony interes administratora.

Istnieją też sytuacje, w których dane osobowe są gromadzone w sposób sprzeczny z RODO lub innymi przepisami prawa. Wtedy, w każdej sytuacji osobie, której dane dotyczą przysługuje prawo do żądania ich usunięcia.

Szczególna sytuacja zachodzi, gdy administrator ma obowiązek usunąć dane osobowe, które wcześniej upublicznił lub udostępnił, wówczas ma on obowiązek powiadomienia innych administratorów o żądaniu usunięcia.

Należy mieć na względzie, że istnieje szereg innych sytuacji, w których prawo do żądania usunięcia danych nie ma zastosowania. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy dane są niezbędne do korzystania z wolności wypowiedzi informacji, czy do wywiązania się z prawnego obowiązku wymagającego przetwarzania.

W celu zażądania usunięcia danych często wystarczy przesłać administratorowi stosowną wiadomość e-mail, można to zrobić również pisemnie z użyciem poczty tradycyjnej, przy czym należy pamiętać, że administrator zawsze powinien:

– takie żądanie zweryfikować i upewnić się, że osoba, która wysłała takie żądanie to osoba, której dane dotyczą,

– sprawdzić czy nie ma innych podstaw do przetwarzania danych osobowych.